Strona główna

Nasza szkoła

Galeria fotografii

Archiwum

Napisz do nas...

Redakcja

Witamy na Szkolnym Portalu Informacyjnym Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 6 w Kielcach

Wspiera nas...
Pomoce naukowe

Język polski

Język angielski

Matematyka

Geografia

Fizyka i Astronomia

Chemia

Historia

Informatyka

Religia

Nauczanie zintegrowane

Wyszukiwarki

Szukajcie,
a znajdziecie... nawet ściągi :-)

Testy

Szkoła Podstawowa

Gimnazjum

Unia Europejska

Unijne ABC...

Szkolny Klub UE

 

Dla rodziców

Rekrutacja do szkół

Dni otwarte szkoły

Dysleksja

Gimnastyka korekcyjna

Poradnie

Narkomania

Pomoc najmłodszym

Warto wiedzieć

Jan Paweł II

Szanujmy tradycję

Znaj swoje prawa

Metody nauczania języków obcych

Szkoła XXI wieku?

Różności

Linkownia

Humor

Krzyżówki

Psychozabawy

Encyklopedie

Encyklopedia WIEM

Encyklopedia WP

 Internautica

Britannica

Wikipedia

Słowniki

Słowniki.onet.pl

Wielojęzykowy Słownik roślin

Ling.pl-multisłownik

Biblioteki


Fonetyka
 

GŁOSKA A LITERA

Każdy wyraz dzieli się na głoski – najmniejsze, dające się wyodrębnić, dźwięki mowy.
Zapis głoski to litera

Przykład:        wyraz: książka        głoski: k ś ą ż k a     litery: k s i ą ż k a

 

SAMOGŁOSKA I SPÓŁGŁOSKA

Głoski dzielą się na:

samogłoski: a  e  o  u  i  y  (dźwięczne, ustne) ę  ą (dźwięczne, nosowe)
spółgłoski – pozostałe głoski

 

RODZAJE GŁOSEK

  1. Jeśli strumień powietrza przepływa i przez jamę ustną i przez jamę nosową – słyszymy spółgłoski nosowe: m  m’  n  n’
    Pozostałe spółgłoski są ustne

  2. Jeśli wiązadła głosowe zbliżają się do siebie – słyszymy
    spółgłoski dźwięczne:  b  b’  w  w’  d z dz ż dż ź dź g’ g  l  l’  ł  r m  m’  n  n’

    Jeśli wiązadła głosowe oddalają się od siebie – słyszymy
    spółgłoski bezdźwięczne  p  p’  f  f’  t  s  c  sz cz  ś  ć  k’  k

  3. Jeśli środkowa część języka zbliża się do podniebienia twardego – słyszymy
    spółgłoski miękkie   m’  l’  b’  p’  w’  f’  ń  ź  ś  dź  ć  g’  k’  ch’
    Pozostałe spółgłoski są twarde

       

SYLABA I AKCENT

Sylaba to część wyrazu wymówiona przy nieprzerwanym oddechu. Ośrodkiem sylaby jest samogłoska, która może tworzyć sylabę sama (na – u – ka) lub wspólnie ze spółgłoskami (u – li – ca).
Każde mocniejsze wymówienie sylaby to akcent.
W wyrazach dwu- i więcejsylabowych pada on na drugą sylabę od końca
(wie – dzieć, po – wie – dzieć,  od – po – wie – dzieć)

Wyjątki:

  • 1 i 2 osoba liczby mnogiej czasu przeszłego  (po – wie – dzie – liś – my)

  • niektóre wyrazy obcego pochodzenia (gra – ma – ty – ka)

  • liczebniki 400, 700, 800, 900

  • wyraz Rzecz – po – spo – li – ta

  • 1 i 2 osoba liczby mnogiej trybu przypuszczającego
    (po – wie – dzie – li – byś-my)

 

 UPODOBNIENIA

Jeśli w wyrazie lub między wyrazami artykulacja (wymowa) jednej głoski dostosowuje się do artykulacji (wymowy) drugiej – mówimy o upodobnieniu
Rodzaje upodobnień:
ubezdźwięcznienie :                    ławka  [ łafka]
udżwięcznienie:                          prośba  [proźba]       słuchać go  [słucha go]
pod względem miejsca artykulacji:  zdziwić [ździwić]      las szumi     [lasz szumi]

Jeśli upodobnienie następuje w wyrazie, jest upodobnieniem wewnątrzwyrazowym (rybka) [rypka], jeśli  między wyrazami – międzywyrazowym (czytać głośno) [czyta głośno].


Jeśli upodobnienie przebiega w kierunku odwrotnym niż cały wyraz, nazywamy je wstecznym (rozsypać) [rossypać], jeśli postępuje w tym samym kierunku, co wyraz (krzak) [kszak] - postępowym

W wielu wyrazach następuje utrata dźwięczności w wygłosie: chleb [chlep]
oraz uproszczenie grup spółgłoskowych: kościuszkowski [kościuszkoski]

 

 

FrontPage image

webmaster :
Copyright (c) 2003-2006 Szkolny Portal Informacyjny. Wszelkie prawa zastrzeżone
Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 6, ul. Leszczyńska 8, 25-321 Kielce
Nadzór merytoryczny portalu prowadzi mgr
Barbara Ozimirska

Data ostatniej aktualizacji 22.06.2006
Strona optymalizowana w rozdzielczości 1024x768 dla IE 5.0 lub nowszych.
Protected by BOWI Group

Kliknij  baner i zobacz
nasze statystyki


Licznik trafień