Strona główna

Nasza szkoła

Galeria fotografii

Archiwum

Napisz do nas...

Redakcja

Witamy na Szkolnym Portalu Informacyjnym Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 6 w Kielcach

Wspiera nas...
Pomoce naukowe

Język polski

Język angielski

Matematyka

Geografia

Fizyka i Astronomia

Chemia

Historia

Informatyka

Religia

Nauczanie zintegrowane

Wyszukiwarki

Szukajcie,
a znajdziecie... nawet ściągi :-)

Testy

Szkoła Podstawowa

Gimnazjum

Unia Europejska

Unijne ABC...

Szkolny Klub UE

 

Dla rodziców

Rekrutacja do szkół

Dni otwarte szkoły

Dysleksja

Gimnastyka korekcyjna

Poradnie

Narkomania

Pomoc najmłodszym

Warto wiedzieć

Jan Paweł II

Szanujmy tradycję

Znaj swoje prawa

Metody nauczania języków obcych

Szkoła XXI wieku?

Różności

Linkownia

Humor

Krzyżówki

Psychozabawy

Encyklopedie

Encyklopedia WIEM

Encyklopedia WP

 Internautica

Britannica

Wikipedia

Słowniki

Słowniki.onet.pl

Wielojęzykowy Słownik roślin

Ling.pl-multisłownik

Biblioteki


Słowotwórstwo
 

WYRAZY PODSTAWOWE I POCHODNE

Wyraz od którego tworzymy inne wyrazy, nazywamy wyrazem podstawowym      dom
Ten, który jest od niego utworzony, to wyraz pochodny                                domowy
Wyraz pochodny może być podstawowy dla następnego wyrazu                    domownik

Istnieją wyrazy, które nie pochodzą od innych i mogą występować tylko w funkcji wyrazów podstawowych (dom, koń, stół, rok). Nazywamy je niepodzielnymi pod względem słowotwórczym lub rdzennymi.
Nowe wyrazy uzyskujemy najczęściej od
rzeczowników:     szkoła     -        szkółka         szkolny          szkolić
przymiotników:     biały       -        białość         białawy          bielić
czasowników:      czytać    -        czytanie       czytelny         przeczytać

 

BUDOWA SŁOWOTWÓRCZA WYRAZU

Wyraz pochodny składa się z dwóch członów:

  • podstawa słowotwórcza                            przyszkolny

  • formant                                                  przyszkolny

Formant może występować przed podstawą   przyszkolny     i jest to przedrostek
lub po podstawie                                       przyszkolny       i jest to przyrostek
Podstawa słowotwórcza wyrazy pochodnego często różni się od tematu wyrazu
podstawowego obocznymi głoskami:             szkoła – przyszkolny
                                                                            dwór
dworzanin
Wyrazy utworzone od jednego wyrazu podstawowego  nazywamy rodziną wyrazów.
Najmniejsza, niepodzielna podstawa słowotwórcza takiej rodziny (wyrazów pokrewnych) nazywa się rdzeń
dzień
         dzien -ny          dzienn’ -ik        dziennik -arz          dziennikar –stwo
W rdzeniu również mogą występować oboczne głoski

 

WYRAZY ZŁOŻONE

Wyrazy utworzone od dwóch wyrazów podstawowych to wyrazy złożone
Jeśli oba tematy połączone są formantami –o- lub –i- (-y) mówimy o
                
złożeniach               prostokąt  łamigłówka
Jeżeli jeden człon zależny jest składniowo od drugiego, mówimy o
                 
zrostach                 Rzecz/pospolita  wiary/godny
O połączeniu dwóch wyrazów będącym nazwą jednego przedmiotu mówimy, że jest
                 
zestawieniem           wieczne pióro

 

SKRÓTOWCE

Formą tworzenia nowych wyrazów są skrótowce, czyli wyrazy powstałe ze skrótów wyrazowych

Rodzaje skrótowców

  • literowce – złożone z pierwszych liter wyrazów tworzących nazwę, wymawianych osobno                                            enbepe =Narodowy Bank Polski

  • głoskowce – złożone z pierwszych liter nazwy rozwiniętej, czytanych łącznie,
    jako suma głosek                               big = Bank Inicjatyw Gospodarczych

  • grupowce – złożone z grup głosek (na ogół pierwszych sylab) powstałych po
    odcięciu części wyrazów pełnej nazwy   torkat = Tor Katowicki

  • skrótowce mieszane – to połączenie różnych sposobów odczytywania nazwy                                                       cebos = Centrum Badania Opinii Publicznej

 

FrontPage image

webmaster :
Copyright (c) 2003-2006 Szkolny Portal Informacyjny. Wszelkie prawa zastrzeżone
Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 6, ul. Leszczyńska 8, 25-321 Kielce
Nadzór merytoryczny portalu prowadzi mgr
Barbara Ozimirska

Data ostatniej aktualizacji 22.06.2006
Strona optymalizowana w rozdzielczości 1024x768 dla IE 5.0 lub nowszych.
Protected by BOWI Group

Kliknij  baner i zobacz
nasze statystyki


Licznik trafień