|
Rada
Unii Europejskiej
(dawniej Rada Ministrów)
jest najważniejszym organem decyzyjnym UE reprezentującym interesy
poszczególnych państw narodowych. Początki jej istnienia sięgają 8 kwietnia
1965 r., kiedy to decyzją Wspólnot w wyniku podpisania traktatu o
ustanowieniu jednej Rady i jednej Komisji dla trzech WE powołano wspólny
organ naczelny pod nazwą Rada (określana również Radą Ministrów). Dzisiejsza
nazwa została wprowadzona Traktatem z Maastricht, który wszedł w życie 8
listopada 1993 r.
Rada to organ plenarny, w
jego skład wchodzą przedstawiciele wszystkich państw - z każdego po jednym -
na szczeblu ministerialnym. Są oni upoważnieni do działania w imieniu swego
państwa i są związani jego instrukcjami. Rada działa w 16 różnych składach
tematycznych. Normalnie w ramach tzw. Rady ds. ogólnych są to ministrowie
spraw zagranicznych, ale mogą to być także (tzw. Rady ds. specjalnych)
ministrowie rolnictwa, gospodarki - udział poszczególnych ministrów jest
uwarunkowany tematyką obrad. Prezydencja Rady UE ma charakter rotacyjny,
zmienia się co 6 miesięcy. Państwo przewodniczące Radzie UE przewodniczy
także Radzie Europejskiej. Rada UE obraduje z reguły raz w tygodniu, może
się również zebrać na wniosek Komisji Europejskiej. Dla skutecznego
wykonywania funkcji administracyjnych Rada UE posiada Sekretariat (ok. 2000
pracowników), którym kieruje Sekretarz Generalny.
Kompetencje Rady UE
ramowo określa art. 145 traktatu rzymskiego o WE stwierdzając, że Rada
zapewnia koordynację ogólnej polityki gospodarczej członków Wspólnoty i ma
prawo podejmowania decyzji. Rada UE jest upoważniona do wydania
wszystkich rodzajów aktów prawnych, zarówno wiążących jak i pozbawionych
mocy wiążącej (do wydawania niektórych jest zobligowana). Ustawowe obowiązki
wykonuje we współpracy z Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim.
Ponadto jest uprawniona do zawierania umów międzynarodowych, czyni to przy
współudziale dwu wyżej wymienionych organów. Bierze również aktywny udział w
procedurze uchwalania budżetu. Rada UE mianuje również członków innych
organów i instytucji Wspólnot m.in.: Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,
Komitetu Regionów, Trybunału Rewidentów Księgowych. Ponadto realizuje
określone działania w zakresie Wspólnej Polityki Zagranicznej i
Bezpieczeństwa oraz Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych.
Organem pomocniczym
Rady UE jest Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER), którego
członkami są ambasadorowie Państw Członkowskich akredytowani przy
Wspólnotach. COREPER, choć formalnie jest organem pomocniczym - pełni bardzo
ważną rolę. Większość ustawodawstwa
jest przyjmowanego na
jego forum (przy COREPERZE działa ponad 200 grup roboczych), a Rada UE tylko
firmuje wyniki prac Komitetu Stałych Przedstawicieli. Role i zadania
COREPER-u regulują art. 161 Traktatu Rzymskiego, art. 30 Traktatu Paryskiego
i art. 121 Traktatu o EURATOM’ie. Wyniki zadań zleconych przez Radę UE
COREPER umieszcza na dwóch listach: lista A (są na niej uzgodnienia
podejmowane jednogłośnie, ok. 75% wszystkich uchwał) oraz lista B (na niej
znajdują się uchwały wzbudzające kontrowersje wymagając dalszej pracy Rady
UE, ok. 25% uchwał). Przyjmowanie en bloc uchwał z listy A przez Radę
UE, kreuje ważną rolę COREPER-u.
Uchwały, Rada UE podejmuje zwykłą i
kwalifikowaną większością lub jednomyślnie - wybór sposobu głosowania zależy
od stopnia ważności danej debaty. Ogólnie rysująca się jest tendencja do
stopniowego odchodzenia od głosowania jednomyślnego jako źródła konfliktów.
Podział głosów w Radzie zależny jest od potencjału ludnościowego i pozycji
gospodarczej państwa. Według podziału z 1 stycznia 1995 r. ogólna liczba
głosów wynosi 87 i jest podzielona w następujący sposób: Francja, Niemcy,
Włochy, Wielka Brytania po 10; Hiszpania 8; Belgia, Grecja, Holandia,
Portugalia po 5; Austria, Szwecja po 4; Dania, Irlandia, Finlandia po 3 i
Luksemburg – 2.
Szczególną miejsce w
procesie podejmowania decyzji przez Rady UE mają sesje – maratony.
Odbywają się one gdy
zachodzi obawa przed kryzysem, spowodowanym niemożnością przyjęcia uchwały
przez państwa UE. Obrady te trwają wtedy do skutku, dotyczą spraw
najbardziej wzbudzających kontrowersje np. polityka rolna.
Polska będzie miała 27 głosów w Radzie Unii Europejskiej.
|
